Taras może być efektownym przedłużeniem ogrodu, ale tylko wtedy, gdy rośliny pasują do ilości słońca, wiatru i wielkości donic. Najkrótsza odpowiedź na pytanie, jakie kwiaty na taras wybrać, brzmi: na południowy sprawdzą się pelargonie, lawenda i surfinie, a w cieniu lepiej poradzą sobie begonie, niecierpki oraz rośliny o ozdobnych liściach. Poniżej pokazuję, jak dopasować gatunki, pojemniki i pielęgnację, żeby kompozycja była dekoracyjna przez cały sezon.
Dobry wybór zaczyna się od warunków, nie od koloru kwiatów
- Południowy taras lubią pelargonie, lawenda, rozmaryn, lantana i surfinie.
- Na stanowisku półcienistym dobrze rosną begonie, fuksje, werbeny i niektóre hortensje.
- Taras północny warto obsadzić niecierpkami, paprociami, funkiami i żurawkami.
- Donica powinna mieć otwory odpływowe, a jej rozmiar trzeba dopasować do bryły korzeniowej.
- Na tarasie nad pomieszczeniem trzeba uwzględnić ciężar ziemi, donic i wody.
Najpierw sprawdź słońce, wiatr i wilgotność
Przed wizytą w centrum ogrodniczym obserwuję taras przez jeden dzień, najlepiej w kilku porach. Liczy się nie tylko kierunek świata, lecz także cień rzucany przez budynek, markizę, balustradę i sąsiednie drzewa. Południowa ściana potrafi mocno nagrzewać donice, a miejsce przy północnej elewacji może pozostawać chłodne nawet latem.
| Stanowisko | Warunki | Przykładowe rośliny |
|---|---|---|
| Południowe | 6-8 godzin słońca, szybkie przesychanie podłoża | Pelargonia, lawenda, rozmaryn, lantana, surfinia |
| Wschodnie | Łagodne słońce rano, zwykle umiarkowane przesychanie | Begonia, fuksja, werbena, pelargonia, niecierpek |
| Zachodnie | Mocne słońce po południu, możliwy wiatr i upał | Pelargonia, petunia, trawy ozdobne, kocimiętka |
| Północne | Mało bezpośredniego światła, wolniejsze parowanie wody | Niecierpek, begonia, paproć, funkia, żurawka |
Osobną kwestią jest przewiew. Na otwartym tarasie delikatne pędy surfinii czy fuksji mogą szybko ucierpieć, nawet gdy mają odpowiednią ilość światła. W takim miejscu wybieram kompaktowe, mocniejsze rośliny i ustawiam wysokie donice przy ścianie, ale nie tak blisko, by ograniczać cyrkulację powietrza.
Kwiaty na słoneczny taras, które dobrze znoszą upał
Na mocno nasłonecznionym tarasie najłatwiej uzyskać efekt za pomocą pelargonii. Pelargonia rabatowa tworzy zwarte kępy, a bluszczolistna przewiesza się przez krawędź pojemnika. Obie kwitną długo, lecz potrzebują regularnego podlewania, zwłaszcza w małych, ciemnych donicach, które nagrzewają się od środka.
Najpewniejsze gatunki do pełnego słońca
- Pelargonie są odporne, długo kwitną i dobrze znoszą krótkie przesuszenie.
- Surfinie i petunie dają kaskady kwiatów, ale wymagają częstszego podlewania oraz usuwania przekwitłych części.
- Lawenda lubi słońce i przepuszczalne podłoże, a przy tym pachnie i przyciąga owady zapylające.
- Rozmaryn i tymianek łączą funkcję dekoracyjną z użytkową, choć zimą wymagają ochrony przed mrozem.
- Lantana kwitnie obficie w ciepłym miejscu, ale w polskich warunkach traktuje się ją zwykle jako roślinę sezonową.
- Werbena dobrze wygląda w wiszących pojemnikach i kompozycjach z roślinami o podobnych wymaganiach.
Moim zdaniem na najbardziej nagrzewanym tarasie lepiej sprawdza się kilka większych donic niż wiele małych osłonek. Większa bryła podłoża wolniej traci wilgoć, a rośliny są mniej narażone na gwałtowne wahania temperatury. Donica o średnicy około 25-30 cm wystarczy dla pojedynczej rośliny sezonowej, natomiast rozłożyste kompozycje potrzebują wyraźnie większego pojemnika.
W pełnym słońcu nie sadzę obok siebie gatunków o skrajnie różnych potrzebach. Lawenda i rozmaryn preferują raczej suche, mineralne podłoże, podczas gdy surfinia chce więcej wody i składników pokarmowych. Ładna kompozycja nie zawsze jest dobrą kompozycją, jeśli rośliny konkurują ze sobą o wilgoć.
Co posadzić na tarasie w półcieniu i cieniu
Taras zacieniony wcale nie musi być pozbawiony kwiatów. Trzeba tylko zaakceptować, że w takich warunkach część roślin będzie dekoracyjna głównie dzięki liściom. Begonie, niecierpki i fuksje potrafią jednak zapewnić dużo koloru, szczególnie na wschodnich i osłoniętych zachodnich stanowiskach.
Rośliny do jasnego półcienia
W jasnym półcieniu dobrze radzą sobie begonie stale kwitnące, fuksje, lobelie i wybrane odmiany pelargonii. Fuksja tworzy eleganckie, zwisające kwiaty, ale nie lubi przesuszenia ani palącego popołudniowego słońca. Begonia jest mniej efektowna pojedynczym kwiatem, za to kwitnie długo i zwykle wybacza początkującym drobne błędy.
Na tarasie od wschodu można połączyć fuksję z bluszczem i żurawką. Pierwsza roślina daje kwiaty, druga miękko wypełnia krawędź, a żurawka wnosi kolorowe liście. Taki zestaw jest bardziej stabilny wizualnie niż kilka przypadkowych gatunków w podobnych doniczkach.
Rośliny do głębszego cienia
Przy północnej ścianie sprawdzą się niecierpki, paprocie, funkie, żurawki i bluszcz. Niecierpki kwitną obficie nawet przy małej ilości bezpośredniego słońca, ale wymagają stale lekko wilgotnego podłoża. Paprocie i funkie nie zapewnią tak intensywnego kwitnienia, za to tworzą spokojne, zielone tło przez większą część sezonu.
Do cienia nie wybieram roślin tylko dlatego, że ładnie wyglądają na etykiecie. Surfinia w ciemnym miejscu zwykle słabo kwitnie, a lawenda może zacząć gnić w ciężkiej, wilgotnej ziemi. W takich warunkach ważniejsza od intensywnego koloru jest tolerancja na niedobór światła.
Jednoroczne kwiaty czy rośliny wieloletnie w donicach
Rośliny sezonowe dają szybki efekt i szeroki wybór kolorów. Pelargonie, petunie, begonie czy werbeny można kupić wiosną, posadzić po okresie przymrozków i cieszyć się kwitnieniem przez wiele miesięcy. Ich minusem jest konieczność corocznego zakupu oraz regularnego nawożenia.
Rośliny wieloletnie, takie jak lawenda, żurawka, funkia, trawy ozdobne czy niewielkie krzewy, budują bardziej trwałą aranżację. W donicach są jednak bardziej narażone na przemarzanie niż w gruncie, ponieważ korzenie mają mniej izolacji. Donicę z byliną trzeba zabezpieczyć zimą, na przykład ustawiając ją przy ścianie, ocieplając pojemnik i ograniczając podlewanie podczas mrozów.
| Rozwiązanie | Zalety | Ograniczenia |
|---|---|---|
| Rośliny sezonowe | Szybki efekt, długie kwitnienie, duża liczba kolorów | Zakup co sezon, częstsze podlewanie i nawożenie |
| Byliny i trawy | Trwała kompozycja, ozdobne liście i pokrój | Ochrona zimą, wolniejszy efekt po posadzeniu |
| Zioła i krzewinki | Zapach, zastosowanie w kuchni, zwykle małe wymagania | Potrzebują dobrego drenażu i słonecznego stanowiska |
Najlepszy efekt często daje połączenie obu grup. Ja ustawiam jedną lub dwie trwałe rośliny jako bazę, a między nimi dodaję sezonowe kwiaty. Dzięki temu taras nie wygląda pusto wiosną i nie wymaga całkowitej wymiany kompozycji każdego roku.
Donice i podłoże decydują o powodzeniu uprawy
Nawet dobrze dobrana roślina może zmarnieć w nieodpowiednim pojemniku. Każda donica zewnętrzna powinna mieć otwór odpływowy, a pod nią trzeba zostawić miejsce, którym woda może swobodnie odpłynąć. Podstawka jest przydatna, ale nie powinna stale stać pełna wody, bo korzenie zaczną gnić.
Dla kwiatów sezonowych zwykle wystarcza donica o głębokości około 25-30 cm. Lawenda, trawy, hortensje i większe krzewinki potrzebują pojemników o głębokości co najmniej 40-50 cm. Wąska, wysoka osłonka może wyglądać atrakcyjnie, ale łatwo się przewraca i szybko przesycha.
Podłoże dobieram do gatunku, a nie do samego wyglądu ziemi. Do pelargonii i petunii pasuje żyzne podłoże do roślin kwitnących, do lawendy i rozmarynu bardziej przepuszczalna mieszanka z dodatkiem piasku lub drobnego kruszywa. Na dnie nie trzeba tworzyć bardzo grubej warstwy keramzytu, jeśli donica ma dobry odpływ. Ważniejsze jest, by otwór nie został zatkany przez zbite podłoże.
Sprawdź ciężar przed ustawieniem dużych pojemników
Na zwykłym tarasie przy gruncie problem obciążenia jest mniejszy, ale taras nad pomieszczeniem lub dach wymaga większej ostrożności. Duża donica, mokra ziemia i roślina mogą ważyć od kilkudziesięciu do ponad stu kilogramów. Nie ustawiam wielu ciężkich pojemników w jednym skupisku bez sprawdzenia dokumentacji konstrukcji.
W takich miejscach wybieram lekkie donice kompozytowe, mniejsze rośliny i podłoża o ograniczonej masie, ale nie rezygnuję z bezpieczeństwa. Jeżeli planujesz stałe donice murowane albo szerokie skrzynie wypełnione ziemią, najlepiej skonsultować ich rozmieszczenie z konstruktorem.
Jak pielęgnować kwiaty na tarasie przez cały sezon
Rośliny w donicach mają mniej podłoża niż te posadzone w ogrodzie, dlatego szybciej reagują na suszę. Podlewam je dopiero wtedy, gdy wierzch ziemi przeschnie na około 2-3 cm. W czasie upałów może to oznaczać codzienne nawadnianie, ale w chłodnym i deszczowym tygodniu podlewanie trzeba ograniczyć.
Najlepiej podlewać rano albo wieczorem, kierując strumień bezpośrednio na ziemię. Moczenie kwiatów w pełnym słońcu sprzyja plamom i poparzeniom, a częste podlewanie małymi porcjami powoduje płytkie ukorzenienie. Lepiej podać wodę wolniej, aż zacznie wypływać otworem odpływowym.
Rośliny kwitnące dokarmiam zwykle co 7-14 dni, używając nawozu zgodnie z instrukcją producenta. Przy zbyt dużej dawce liście mogą rosnąć bujnie, ale kwiatów będzie mniej. Regularnie usuwam też przekwitłe kwiatostany, szczególnie u petunii, pelargonii i werben, bo roślina nie traci wtedy energii na tworzenie nasion.
Przed wniesieniem roślin do domu lub garażu sprawdzam, czy nie ma na nich mszyc, przędziorków albo mączlików. To drobny krok, który zapobiega przeniesieniu szkodników na rośliny doniczkowe. Gatunki wrażliwe na chłód przenoszę przed pierwszymi nocnymi temperaturami w pobliżu zera, a nie dopiero po przymrozku.
Trzy sprawdzone kompozycje na różne tarasy
Taras południowy
Do dużej donicy można posadzić pelargonię bluszczolistną, lawendę i niską trawę ozdobną. Pelargonia zmiękcza krawędź, lawenda wprowadza zapach, a trawa dodaje ruchu. Takie zestawienie dobrze wygląda przy nowoczesnej elewacji i nie wymaga wielu dodatków dekoracyjnych.
Taras zachodni
Dobrym zestawem będzie werbena, petunia oraz kocimiętka albo rozplenica japońska. Rośliny znoszą popołudniowe słońce, a różna wysokość sprawia, że kompozycja nie jest płaska. Przy silnym wietrze wybieram cięższą donicę i ograniczam liczbę zwisających pędów.
Przeczytaj również: Co na taras zewnętrzny: najlepsze materiały, które nie wymagają troski
Taras północny
W cieniu połączyłbym niecierpka, żurawkę i niewielką paproć. Niekoniecznie dadzą tak wybuchowy efekt jak petunie, ale utrzymają świeży wygląd wtedy, gdy słoneczne kompozycje zaczynają szybko przesychać. Kolor można budować nie tylko kwiatami, lecz także liśćmi w odcieniach zieleni, purpury i srebra.
Taras będzie wyglądał lepiej, gdy rośliny dostaną właściwe miejsce
Przy wyborze kwiatów kieruję się przede wszystkim trzema rzeczami: ilością światła, odpornością na wiatr i czasem, który mogę przeznaczyć na podlewanie. Pelargonie i lawenda są dobrym wyborem na słońce, a begonie, niecierpki i paprocie rozwiązują problem zacienionych miejsc. Najczęstszy błąd polega na kupowaniu roślin według koloru kwiatów bez sprawdzenia ich wymagań.
Gdy dobierzesz odpowiednią donicę, zapewnisz odpływ wody i nie przeciążysz konstrukcji tarasu, pielęgnacja staje się znacznie prostsza. Lepiej zacząć od kilku zdrowych roślin dopasowanych do stanowiska niż od dużej liczby przypadkowych okazów, które po kilku tygodniach wymagają ratowania.
